Τεύχος 1, Φθινόπωρο 2017

Arrow
Arrow
Ο Κονδύλης και η Νίκη σε Έναν Ελληνοτουρκικό Πόλεμο
Κωνσταντίνος Γκίνης
ArrowArrow
Shadow
Slider

Περιεχόμενα

Το Σημείωμα της Σύνταξης

 


Ο Κονδύλης και η Νίκη σε Έναν Ελληνοτουρκικό Πόλεμο 

Κωνσταντίνος Γκίνης

Η Ελλάδα μειονεκτεί έναντι της Τουρκίας από πλευράς «γεωπολιτικού δυναμικού». Σε περίπτωση ελληνοτουρκικού πολέμου ο Κονδύλης θεωρεί ότι  ελληνική στρατιωτική νίκη είναι εφικτή υπό τέσσερις προϋποθέσεις: α) κατάληψη τουρκικών εδαφών β) συγκέντρωση των ελληνικών δυνάμεων στον αποφασιστικό τόπο και χρόνο, γ) ισχύ πυρός ικανή να καλύψει το σύνολο της τουρκικής επικράτειας και δ) κυρίως τη δυνατότητα εκπομπής ενός πρώτου (μαζικού) πλήγματος αιφνιδιάζοντας των εχθρό. Το πρώτο πλήγμα είναι απόλυτα εντεταγμένο στην επιχειρησιακή διεξαγωγή του πολέμου. Αποτελεί ένα πολύ σημαντικό στοιχείο, εντός μιας ενεργού αμυντικής στρατηγικής, η οποία κατάλληλα εφαρμοζόμενη και αξιοποιώντας  όλες τις παραμέτρους της εθνικής ισχύος, είναι δυνατόν να οδηγήσει στη νίκη.

 


Αυτοκτονία Εμπρός στο Φόβο του Θανάτου;

Η Παρεμποδιστική Χρήση Ισχύος Ως Πολιτική Επιλογή στο Σύγχρονο Διεθνές Περιβάλλον Ασφαλείας: Η Περίπτωση των Μικρών Κρατών   

Παναγιώτης Μαυρόπουλος

Η παρεμποδιστική χρήση της ισχύος, και πρωτευόντως της στρατιωτικής, δεν είναι κάτι νέο στο διεθνές σύστημα· αντίθετα, είναι τόσο παλαιά όσο και ο πόλεμος. Είναι γεγονός ότι οι διεθνείς δρώντες πάντοτε διεξήγαγαν πολέμους για λόγους μεταξύ των οποίων και η παρεμπόδιση. Η εμφάνιση των μη-κρατικών δρώντων και των νέων απειλών, μετά την 11η Σεπτεμβρίου 2001, προκάλεσε την επανεξέταση της έννοιας του παρεμποδιστικού πολέμου. Η κυρίαρχη τάση ήταν η αμφισβήτηση του μέχρι τότε ισχύοντος ηθικού και νομικού πλαισίου, το οποίο θεωρήθηκε μη ρεαλιστικό και περιοριστικό, υπό τον φόβο όμως ότι μια ενδεχόμενη υπερβολική χαλάρωσή του θα προκαλούσε την κατάχρηση, προς την οποία είναι επιρρεπής, από τις μεγάλες δυνάμεις. Για τα μικρά κράτη, η παρεμποδιστική χρήση ισχύος παραμένει μια δύσκολη πολιτική επιλογή, με προτιμητέα εναλλακτική λύση την χρήση της μη-στρατιωτικής ισχύος τους για την αντιμετώπιση μελλοντικών απειλών. Σε κάθε περίπτωση, η πολιτική επιλογή της παρεμποδιστικής χρήσης ισχύος παραμένει στη διάθεση των ηγεσιών, υπό την προϋπόθεση της ορθολογικής της χρήσης.


Η Εθνική Ισχύς και το Πρώτο Πλήγμα από τον Μεταξά στον Κονδύλη 

Παναγιώτης Γκαρτζονίκας

Η ισχύς είναι θεμελιώδης έννοια στη διεθνή πολιτική από τον Θουκυδίδη μέχρι σήμερα. Ο Κονδύλης, ως θιασώτης της ρεαλιστικής σχολής, διαπιστώνει ανισομέρεια στους συντελεστές εθνικής ισχύος μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.  Η μέτρηση όμως της εθνικής ισχύος δεν είναι ένα απλό άθροισμα μετρήσιμων δεικτών. Στη μεν μέτρηση της εθνικής ισχύος υπεισέρχονται και άλλοι παράγοντες και το πώς μια χώρα χρησιμοποιεί την ισχύ της είναι πολύπλοκη υπόθεση. Σε σχέση δε με την Τουρκία η Ελλάδα διαθέτει και πλεονεκτήματα ειδικά γεωγραφικά. Από τα πλέον ενδιαφέροντα στοιχεία που εισήγαγε ο Κονδύλης στην ελληνική στρατηγική συζήτηση συγκαταλέγεται και το πρώτο πλήγμα. Η ανάλυση της προληπτικής επίθεσης και του παρεμποδιστικού πολέμου παρουσιάζει ενδιαφέρον τόσο θεωρητικό όσο και πρακτικό. Ο παρεμποδιστικός πόλεμος εναντίον της Τουρκίας εξετάσθηκε ως στρατηγική επιλογή από την Ελλάδα την περίοδο 1913-14, οπότε και συντάχθηκε το περίφημο σχέδιο του Μεταξά για την κατάληψη των Δαρδανελλίων. Αν και τελικά δεν τέθηκε σε εφαρμογή, μάλλον δεν παρουσίαζε και πολλές πιθανότητες επιτυχίας. Ωστόσο, οι πτυχές εκείνες είναι χρήσιμες και για τα σημερινά στρατηγικά προβλήματα.

 


Από τον «από Βορρά» στον «εξ Ανατολών» Κίνδυνο. 

 Η Έξοδος της Ελλάδας από το Στρατιωτικό Σκέλος του ΝΑΤΟ και η Αναθεώρηση του Στρατηγικού Δόγματος   

Αναστάσιος Φιλντίσης

Η τουρκική εισβολή στην Κύπρο το καλοκαίρι του 1974 είχε ως αποτέλεσμα την αναθεώρηση της ελληνικής αμυντικής πολιτικής, η οποία μεταπολεμικά ήταν προσανατολισμένη στην αντιμετώπιση του «από Βορρά» κινδύνου, στο πλαίσιο της ψυχροπολεμικής αντιπαράθεσης και της συμμετοχής της χώρας στο ΝΑΤΟ. Η ήπια αντιμετώπιση της τουρκικής εισβολής από το ΝΑΤΟ οδήγησε την ελληνική κυβέρνηση στην απόσυρση από το στρατιωτικό σκέλος της Συμμαχίας και στην προσπάθεια εσωτερικής εξισορρόπησης της τουρκικής απειλής, μέσω της ενίσχυσης της εθνικής στρατιωτικής ισχύος. Παρά την αλλαγή στην ιεράρχηση των εξωτερικών κινδύνων, η αδυναμία εξασφάλισης εναλλακτικών «παρόχων ασφαλείας» εντός του δυτικού στρατοπέδου, η αναζωπύρωση της ψυχροπολεμικής αντιπαράθεσης στα τέλη της δεκαετίας του 1970 και η προσπάθεια της Τουρκίας να εκμεταλλευτεί την ελληνική απουσία από το ΝΑΤΟ για να ενισχύσει την επιχειρησιακή της θέση στο Αιγαίο, οδήγησαν την ελληνική κυβέρνηση στην επανένταξη στη Συμμαχία το 1980.

 


Η Έννοια της Στρατηγικής Κουλτούρας   

Σπυρίδων Κατσούλας

Η στρατηγική κουλτούρα αναφέρεται στο σύνολο των πεποιθήσεων, νοοτροπιών και προτύπων συμπεριφοράς μιας συλλογικής οντότητας γεωγραφικά εντοπισμένης και με κοινή ιστορική εμπειρία. Βασίζεται στην υπόθεση ότι κάθε συλλογική οντότητα σκέφτεται και πράττει με διαφορετικό τρόπο σε ζητήματα στρατηγικής, επηρεασμένη από την ιστορία της, το γεωγραφικό της περιβάλλον και ένα πλήθος επιμέρους αισθητών και υπεραισθητών παραγόντων. Υπάρχουν δεδομένα προβλήματα στην ανάλυση και τεκμηρίωση κάθε στρατηγικής κουλτούρας, τα οποία προέρχονται από τον φιλοσοφικό χαρακτήρα της έννοιας. Παρά τα μεθοδολογικά της προβλήματα, η μελέτη της στρατηγικής κουλτούρας προσφέρει ένα πολύτιμο πλαίσιο κατανόησης της στρατηγικής διάδρασης και εμπλουτίζει τον τρόπο σκέψης όσων καλούνται να λάβουν κρίσιμες αποφάσεις.

 


Τεύχος 1, Φθινόπωρο 2017

 

 

 

 

Τεύχος 1, Φθινόπωρο 2017